Definicja wady

Stopa końsko-szpotawa jest to najczęstsza wrodzona wada stóp i zniekształcenie dotyczy zarówno stawów skokowych, jak i stawów śródstopno-stępowych. Stopa jest zgięta podeszwowo, wydrążona, odwrócona i jednocześnie przywiedzona. Ma charakterystyczny „sierpowaty” kształt. Wewnętrzny brzeg stopy jest uniesiony i skrócony. Powoduje to znaczne zwiększenie naturalnego wysklepienia stopy. Zewnętrzny brzeg stopy staje się wypukły i na tę cześć pada cały ciężar ciała. Jeśli zniekształcenie jest obustronne, chory chodzi na zewnętrznych krawędziach stóp. Skóra okolicy obciążanej staje się zgrubiała i dochodzi do powstania modzeli oraz tworzenia się nieprawidłowych torebek maziowych. Pięta, która nie dźwiga ciężaru ciała, pozostaje mała i w miarę wzrostu dziecka nie rozwija się. Znajdująca się nad nią skóra pozostaje cienka, gdyż nie podlega działaniu ucisku. Z czasem pojawiają się zmiany zniekształcające kości stopy, pojawia się ból i chód staje się coraz bardziej męczący. Charakterystyczne są także młotkowate palce. Kolejnym objawem widocznym dopiero u starszych dzieci i u dorosłych jest wyszczuplenie łydki spowodowane mniejszą ilością włókien mięśniowych. Występuje w przypadku jednego bądź dwu narodzin na tysiąc. Dotyczy zazwyczaj chłopców, u dziewczynek występuje zwykle 2 lub 3 razy rzadziej. Wada występuje najczęściej na obu nogach i w większości przypadków dotyczy postaci wrodzonej. Jest kilka podziałów w zależności od stopnia zmian występujących w stopach. Popularny w diagnozowaniu skali zmian jest podział Dimeglio, który wprowadził czterostopniową skalę zaawansowania wady: stopa miękka, stopa miękko – twarda, stopa twardo – miękka i stopa twardo – twarda. Skala ta jest pomocna w ustalaniu późniejszego leczenia. Inny funkcjonujący również podział ze względu na nasilenie zniekształcenia to postać habitualna, która dość łatwo daje się skorygować, postać idiopatyczna oraz najcięższa teratogenna.

Przyczyny tego schorzenia nie są do końca jednoznaczne. Może nią być np. nieprawidłowe ułożenie płodu w brzuchu matki. To tzw. teoria „mechaniczna”, wg. której nieprawidłowe ułożenie kończyn w łonie matki lub też owinięcie pępowiny w obrębie goleni i stopy może spowodować ustawienie końsko-szpotawe. Sporo mówi się także o źródłach genetycznych mogących być powodem stopy końsko – szpotawej. Inna teoria zakłada, że wada ta powstaje na skutek zmian mielodysplastycznych w dolnym odcinku rdzenia, powodujących zaburzenia równowagi mięśniowej. Dochodzi wtedy do osłabienia mięśni strzałkowych i do przewagi mięśni piszczelowych. Niemniej jednak ciągle nie wiadomo dokładnie dlaczego nasze dzieci rodzą się z tą wadą. Postać nabyta wady powstaje na skutek niedowładów, zapaleń, ciężkich oparzeń oraz innych urazów.

Ośrodki wypoczynkowe w Polsce przyjazne rehabilitacji dziecięcej :